नदेखिने जातको पिडा

घटना १ : म काठमाडौं भर्खर आउदै गर्दा एकजनाले नाम थर सोध्नुभयो मैले– विश्वकर्मा भने, ‘ओठ् पलटाई विश्वकर्मा सिमेन्ट’ भन्नुभयो म अचम्म परे । त्यस पछि कुनै कुरा गर्नुभएन मलाई कस्तो कस्तो लाग्यो ! घटना २ :  मेरो अकलको छोरा काठमाडौ विरामी भई अस्पतालमा भर्ना थियो । अपरेशनको लागि घरबाट आन्टी यतै काठमाण्डोेैमा आउने एकजना […]

‘दमाई दाइ’ को विम्ब

ठाँटिएका परी, देउता स्वर्गका छन् सुरा हामी नांगा, हामी भोका, हिउँदका छुरा हामी नाला, हामी गन्दा, हामीहरू कीरा सुनको मन्दिर, ढुंगो ईश्वर, धर्म गाँजा सन्की अचाक्ली नै भयो हाम्लाई, हाम्रा हक छन् कि सडेका कपडा अनि कुहेका चमडा, रगत सुक्यो दमाई दाइ नक्कलीले लाल सर्बत पिएर। महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कवितामध्ये मलाई सर्वाधिक मनपर्ने एउटा कविता […]

“विद्यालयले सिकाएको समाजले सिक्न दिदैन”

गणेश नेपाली राष्ट्रीय शिक्षाको उद्देश्य अनुसार तयार पारिएको वर्तमान पाठ्यक्रमले प्रत्येक विद्यार्थीलाई सामाजिक न्यायमा आधारित व्यवहार गर्न सिकाउछ। लैंगिक, जातीय, धार्मिक, भाषिक सबै किसिमका विभेदलाई निरुत्साहित गर्छ। समानता र मानव अधिकारका मूल्य र मान्यतालाई जीवन पद्धती बनाउन निर्देशित गर्दछ। जब विद्यालयमा सिकेका सामाजिक न्यायपूर्ण जीवनोपयोगी व्यवहार परिवार र समाजमा अभ्यास गर्न विद्यार्थी अगाडि बढ्छ परिवार […]

‘गाउँ नै ऋणले बाँधिएको छ’

सुदूरपश्चिमको पहाडमा दलित र गरीब माथि बँधुवा श्रम यथावतः हलियामाथि बलियाको रजाइँ वसन्तप्रताप सिंह बझाङ – थलारा गाउँपालिका वडा नम्बर ६, विस्खेतका गोपाल नेपाली गाउँकै जोशी परिवारको घरमा हलिया थिए । बाजेका पालादेखिको ऋण चुक्ता गर्न नसकेपछि साहुको घरमा हलिया बसेका नेपालीको काम गर्दागर्दै थलिएर १२ वर्षअघि मृत्यु भयो । त्यसबेला गोपाल ४५ वर्षका थिए […]

पाँचथरको हिलिहाङमा सहभोज खाएर फुकियो छुवाछुत अन्त्यको बिगुल

पाँचथरको हिलिहाङ गाँउ पालिका साविक सुभाङ ७ मसरगाँउकी सुजा रसाइली (२७ वर्ष) को स्फुर्ती बुधवार दिँउसो निकै देखिन्थ्यो । त्यहाँ स्थित फक्ताङलुङ मिङसु माङहिम परिसरमा तरकारी रोटी र दाल पकाउने,पस्किने देखि माङहिम परिषरमा आउने अतिथिलाई भाग लगाएर अगाडी लाने थप्ने आदी काममा उनी उत्तिकै खटिरहेकै देखिन्थिन । त्यहाँ भेला भएका धनमाया र शान्ता उभरकोटीको ब्यस्तता […]